Obecne sposoby wytwarzania energii i ich skutki dla środowiska

W XXI wieku ludzkości byłoby trudno funkcjonować w nieogrzanych budynkach i bez wykorzystania prądu elektrycznego. Z tego powodu wytwarza się ogromne ilości energii elektrycznej i cieplnej, a także tej wykorzystywanej w transporcie. Obecnie pozyskuje się ją z: spalania węgla kamiennego i brunatnego, ropy naftowej oraz gazu ziemnego; wykorzystywania energii wody, wiatru i słońca; wykorzystywania energii powstałej przy rozszczepianiu jąder atomu oraz zawartej w wodach geotermalnych. Powyższe źródła energii można podzielić na odnawialne i nieodnawialne.
Do nieodnawialnych nośników energii zalicza się węgiel kamienny i brunatny, ropę naftową oraz gaz ziemny. Są one paliwami pochodzenia organicznego, które powstawały przez miliony lat. Dlatego też niemożliwe jest wytworzenie ich przez człowieka. Intensywna eksploatacja złóż tych paliw sprawia, że ich ubywa, a w przyszłości zostaną zupełnie wyczerpane. Oczywistym następstwem ubywania paliw kopalnych będzie wzrost ich cen. Może być to przyczyną sporów pomiędzy państwami potrzebującymi tych surowców, co w krytycznej sytuacji może przerodzić się w konflikty zbrojne.
Pozyskiwanie i wykorzystanie energii pochodzącej z nieodnawialnych źródeł ma negatywne skutki, które zagrażają człowiekowi zarówno poprzez destrukcyjne oddziaływanie na klimat i środowisko przyrodnicze, jak i bezpośredni wpływ na zdrowie oraz życie. Spalanie paliw kopalnych emituje gazy cieplarniane, które sprawiają, że zwiększa się temperatura atmosfery Ziemi. Zjawisko te nazywa się globalnym ociepleniem. Jedną z jego konsekwencji jest powstawanie gwałtownych zjawisk atmosferycznych, np. burz, tornad, powodzi, które niszczą mienie człowieka, wpływają na wielkość zbioru i urodzajność gleby. Ponadto ekstremalnie silne zjawiska atmosferyczne mogą spowodować śmierć wielu osób.
Zjawiska atmosferyczne sprzyjają również tworzeniu się smogu, którego składnikami są związki chemiczne, pyły i sadza będące skutkiem spalania paliw kopalnych. Jako przykład substancji znajdującej się w smogu można podać wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, które posiadają właściwości rakotwórcze. Jednak smog powoduje o wiele więcej dolegliwości, takich jak: choroby układu oddechowego, czy krążeniowego. Kolejnym problemem stwarzanym przez ocieplenie klimatu jest występowanie susz, które prowadzą do niedoborów żywieniowych, co szczególnie dotyka mieszkańców krajów rozwijających się.
Oprócz konsekwencji zdrowotnych ludzie odczuwają społeczne skutki zmian zachodzących w klimacie i środowisku. Jednym z nich jest występowanie odoru, na co skarży się prawie 12% ankietowanych w badaniu dotyczącym świadomości ekologicznej Polaków. Innym ze skutków mogą być konsekwencje prawne, które mogą spotkać kraj niewywiązujący się z umów dotyczących podjęcia działań w kwestiach związanych z ekologią. Poważnym następstwem jest również występowanie stresu u ludzi spowodowanego ich trudnymi doświadczeniami związanymi z silnymi zjawiskami atmosferycznymi.
Alternatywą dla źródeł nieodnawialnych są źródła odnawialne. Ich wykorzystywanie przez dłuższy czas nie powoduje deficytów w zasobach naturalnych. Jako odnawiające się nośniki energii, których używa się na szeroką skalę, uznaje się słońce, wiatr i wodę. Jednak często traktuje się je jako źródła uzupełniające ze względu na fakt, że powyższe nośniki energii nie mogą zasilać ich przez cały czas. W Unii Europejskiej obserwuje się systematyczny wzrost udziału odnawialnych źródeł w produkcji energii elektrycznej. W latach 2011-2015 wzrosła z niespełna 21% do około 27%. W Polsce również następuje taki wzrost, jednak nie jest on tak szybki, jak w innych krajach, bowiem w tym czasie wyniósł on tylko 2%.
W naszym kraju najwięcej energii elektrycznej produkuje się w elektrowniach zasilanych węglem kamiennym, których średnia moc bloków energetycznych wynosi pomiędzy33 a 34%. Natomiast w Polsce nie wytwarza się prądu w elektrowniach jądrowych, mimo że koszty używanego w nich paliwa są o wiele mniejsze niż w przypadku elektrowni węglowych i gazowych. Ponadto nie trzeba wykorzystać dużego obszaru, aby zbudować elektrownię jądrową dostarczającą duże ilości energii.
Jednak człowiek nie pozyskuje wyłącznie energii do zapewnienia sobie prądu elektrycznego. Potrzebuje jej również do wykorzystania w transporcie i do ogrzewania budynków. W powyższych dziedzinach nadal dominują nieodnawialne źródła energii takie jak ropa naftowa i węgiel kamienny. Niestety, aby ogrzać dom, ludzie często spalają śmieci w piecach centralnego ogrzewania. Niemniej jednak istnieją na to alternatywne sposoby, np. ogrzewanie budynku energią pochodzącą z wód geotermalnych.
Ludzkość pozyskuje energię zarówno ze źródeł nieodnawialnych, jak i odnawialnych. Pierwsze z nich są najpopularniejsze, ale przynoszą negatywne skutki zagrażające naszej planecie oraz zdrowiu i życiu ludzi. Dlatego coraz częściej wykorzystuje się energię pochodzącą z odnawialnych źródeł, które są ekologiczne i bezpieczne dla człowieka.