1. Na świecie stale obserwuje się pogarszanie klimatu. Głównym źródłem występujących problemów jest uzyskiwanie energii ze spalania surowców kopalnych. Ich alternatywą są odnawialne źródła energii. 

    Odnawialne źródła energii (OZE) to zasoby używane do produkcji energii elektrycznej i cieplnej, których wykorzystywanie nie powoduje większego deficytu, albo których odnawianie nie zajmuje dużo czasu. Spośród nich wyróżnia się energię wodną, wiatru, słoneczną, geotermalną oraz biomasę. 

    Efektywność energetyczna to stosunek uzyskanej wielkości efektu użytkowego danego obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji, w typowych warunkach ich użytkowania lub eksploatacji, do ilości zużycia energii przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację, albo w wyniku wykonywanej usługi niezbędnej do uzyskania tego efektu.

    Aby lepiej zrozumieć tą definicję, do opisywania zmiany efektywności energetycznej, wynikającej z podjęcia jakiegoś działania, wykorzystuje się pojęcie poprawy efektywności energetycznej. Oznacza ona ilość zaoszczędzonej energii ustaloną poprzez pomiar i oszacowanie zużycia przed wdrożeniem i po wdrożeniu jednego lub więcej środków poprawy efektywności energetycznej, przy jednoczesnym zapewnieniu warunków normalnych dla czynników wpływających na zużycie energii. Efektywność energetyczną najłatwiej więc zdefiniować jako uzyskiwanie lepszych rezultatów i świadczenie większej liczby usług bez zwiększania nakładów energetycznych. Na przykład oświetlenie LED pozwala uzyskać ten sam poziom natężenia światła, ale zużywa o około 80% energii mniej i ma znacznie dłuższy okres użytkowania niż tradycyjne oświetlenie żarowe.

    Biorąc pod uwagę udział energii pozyskanej z OZE w ogólnym bilansie produkcji energii, w całej UE udało się zwiększyć go z 9,6% w 2004 do 18,9% w roku 2018. Największe zasługi miały w tym Szwecja, Finlandia, Dania, Łotwa i Austria.  W 2019 roku produkcja energii wiatrowej po raz pierwszy prześcignęła w statystykach produkcję węgla. Polska, jako członek Unii Europejskiej również zobligowana jest do udziału w dążeniu do zwiększenia tego procentu. Jak zatem w statystykach wypada nasz kraj? Niestety, poziom wykorzystania OZE wciąż jest zbyt niski, jeśli za cel postawimy sobie osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. Głównym źródłem energii jest węgiel, aż 80% – jest to jego udział w miksie energetycznym. Na terenie Europy działa 207 elektrowni węglowych i aż 37 z nich znajduje się w Polsce. Obywatele w większości okazują jednak poparcie dla unijnego porozumienia klimatycznego, co napawa nadzieją i daje szansę na zmianę na lepsze. Redukcję emisji gazów cieplarnianych do zera do 2050 roku popiera 86 proc. osób w wieku od 15 do 24 lat, 69 proc. osób w wieku 50-59 oraz 60 proc. osób powyżej 60 lat.

    Co można zrobić samemu? Wymienić stary piec na paliwo stałe na ekologiczne źródła ciepła. Jest to bardziej dostępne dzięki programowi rządowemu ,,Czyste powietrze”, który prowadzi dofinansowania dla mieszkańców domów jednorodzinnych. Oprócz tego program pomaga w instalacji mikroinstalacji fotowoltaicznych, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji mechanicznej. Celem całego projektu jest walka ze smogiem.

    Istnieją również inne możliwe formy wsparcia finansowego. Nie zawsze możemy w pełni wykorzystać wyprodukowany prąd, dlatego rozwiązaniem na to jest system net meteringu. Polega on na tym, że użytkownik systemu fotowoltaicznego, w dni gdy produkcja prądu jest zbyt słaba by zaspokoić potrzeby,  może korzystać z energii, która wyprodukowana została kiedyś jako nadwyżka. Następną opcją jest taryfa FIT, dzięki której wytwórca niewykorzystanej oraz wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej może sprzedać ją komuś innemu. Pomocne mogą być również dofinansowania ze strony gminy lub Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Przykładem tego jest program „Mój prąd” prowadzony od 2019 r. Kolejnym rozwiązaniem są komercyjne oferty bankowe. Przydatny jest Bank Ochrony Środowiska, który od lat udziela kredytów na projekty indywidualnych klientów, takie jak kolektory słoneczne czy kotły na biomasę.

    Odnawialne źródła energii są najlepszym rozwiązaniem jako zastępstwo surowców kopalnych. Nie powodują degradacji środowiska, lecz są mu przyjazne. Energia odnawialna nie skończy się, a wykorzystywanie jej pomaga zaoszczędzić pieniądze. Ponadto OZE stanowić będą podstawę produkcji prądu dla przyszłych pokoleń.

    Źródła:

    1. https://www.teraz-srodowisko.pl/slownik-ochrona-srodowiska/definicja/oze.html 
    2. http://portalrsi.it.kielce.pl/pl/top/rodzaje_odnawialnych_rodel_energ
    3. https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Efektywno%C5%9B%C4%87_energetyczna
    4. https://www.innogy.pl/pl/duze-przedsiebiorstwa/artykuly/2019/poprawa-efektywnosci-energetycznej-szansa-na-zwiekszenie-konkurencyjnosci-przedsiebiorstwa
    5. https://ec.europa.eu/info/news/focus-renewable-energy-europe-2020-mar-18_pl
    6. https://300gospodarka.pl/explainer/co-to-jest-neutralnosc-klimatyczna
    7. https://www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-programu-czyste-powietrze 
    8. https://www.brewa.pl/strefa-wiedzy/co-to-jest-net-metering-i-jak-to-wyglada-w-praktyce.html
    9. https://www.specprawnik.pl/poradnik-prawny/system-taryf-gwarantowanych-fit-w-piguce/
    10.  https://wfosigw.pl/program-moj-prad/
    11. https://www.gramwzielone.pl/trendy/3715/na-jakie-inwestycje-w-oze-mozna-uzyskac-kredyt
  2. Na świecie możemy zaobserwować niepokojące zmiany klimatyczne. Jedną z przyczyn zachodzenia tych zmian jest emisja gazów cieplarnianych do atmosfery głównie z elektrowni, transportu czy przemysłu. Aby chronić klimat powinniśmy odejść od energetyki opartej na węglu.  Znakomitym rozwiązaniem są instalacje fotowoltaiczne, zaliczające się do odnawialnych źródeł energii. 

    Panele fotowoltaiczne wytwarzają energię elektryczną poprzez przemianę energii promieniowania słonecznego. Zbudowane są z ogniw krzemowych. Dzięki zjawisku nazywanym efektem fotowoltaicznym w przewodniku powstaje siła elektromotoryczna. Innymi słowy energia słoneczna zostaje zamieniona w prąd stały. Inwerter zamienia wyprodukowany przez panele prąd na prąd zmienny, czyli taki, jakiego używamy na co dzień w gospodarstwie domowym. Następnie prąd płynie przez układ zabezpieczający i licznik prosto do sieci. Istnieje możliwość zużywania go na bieżąco. Taki sposób funkcjonowania paneli fotowoltaicznych jest najbardziej efektywny. Kiedy panele produkują więcej prądu niż w danej chwili wynosi zapotrzebowanie, nadwyżka przesyłana jest do sieci elektroenergetycznej. 

    Bazując na systemie podziału uwzględniającym typy przyłączeń, spośród instalacji fotowoltaicznych wyróżnić można instalacje:

    • on grid, gdzie energia elektryczna z modułów fotowoltaicznych, występująca w postaci prądu stałego jest zamieniana przez falownik na prąd przemienny o odpowiednich parametrach i następnie wykorzystywana na potrzeby pracy urządzeń domowych. W przypadku wystąpienia nadwyżek energii, sprzedawane są one do sieci energetycznej.
    • off grid, która działa poza publiczną siecią elektroenergetyczną w systemie wyspowym. W tym typie instalacji energia jest przetwarzana w taki sam, z tą różnicą, że w przypadku wystąpienia nadwyżek energii za pomocą regulatora wykorzystywane są one do ładowania akumulatorów w celu późniejszego wykorzystania zgromadzonej energii.

     Prawidłowe działanie systemu fotowoltaicznego zależy od czynników klimatycznych i technicznych. Zaliczamy do nich natężenie promieniowania słonecznego- im większe, tym większa wydajność, położenie geograficzne- dobre warunki w krajach Europy południowej i Afryki, oraz skierowanie instalacji w kierunku południowym- największa wydajność systemu. Ponadto ważne są odpowiednia wentylacja, ponieważ najlepszą wydajność uzyskują panele dobrze wentylowane o swobodnym ruchu powietrza, a im niższa temperatura paneli przy stałym napromieniowaniu, tym większa jest ich wydajność. Z kolei występowanie wiatrów chłodzi panele. Dobór dobrej ekipy montażowej zmniejsza ryzyko popełniania błędów, a zacienienie paneli przez kominy, itp. zmniejsza wydajność systemu. Znaczące jest też odpowiednie serwisowanie paneli, czyszczenie powierzchni ich szyb- usuwanie kurzu i odchodów ptasich- aby nie występowały straty energii.

    Osobę, która wytwarza energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii za pomocą własnych mikroinstalacji, mogącą ją magazynować i przekazywać nadwyżkę do sieci energetycznej, określa się jako prosument. Pojęcie to pochodzi od słów „producent” i „konsument”, ponieważ korzysta z energii elektrycznej, w której wyprodukowanie jest zaangażowany.

    Fotowoltaika jest prostym i niewyczerpalnym źródłem pozyskiwania energii. Przynosi wiele korzyści, głównie generuje oszczędności na dziesiątki lat i nie zanieczyszcza środowiska. 

    Źródła:

    1. https://sunergo.pl/blog/co-to-jest-fotowoltaika/
    2. https://ekofachowcy.pl/fotowoltaika/abc-fotowoltaiki
    3. https://solgen.pl/typy-instalacji-fotowoltaicznych/
    4. https://stiloenergy.pl/prosument-czyli-kto-nowa-definicja-w-nowelizacji-ustawy-o-oze/