W dzisiejszych czasach nie wyobrażamy sobie życia bez energii. To dzięki niej mamy prąd, światło czy ogrzewanie w naszych domach oraz wszelakich innych budynkach. Energia jednak nie bierze się znikąd – to człowiek nauczył się ją wytwarzać, wykorzystując do tego różne sposoby.

Wytwarzanie i dystrybucja energii nazywa się energetyką, w której wyróżniamy dwa typy: energetykę konwencjonalną oraz energetykę niekonwencjonalną.

Pierwsza z nich opiera się na wytwarzaniu energii poprzez spalanie paliw. Są nimi na przykład węgiel brunatny i kamienny, ropa, gaz ziemny. Z kolei w energetyce niekonwencjonalnej pozyskuje się energię ze źródeł alternatywnych, czyli wiatru, Słońca, wód płynących i geotermalnych, pływów morskich, biomasy czy reakcji jądrowych. Biopaliwa wciąż są rzadko wykorzystywane, jednak z czasem zyskują coraz większą popularność.     W Polsce dominuje energetyka konwencjonalna – jesteśmy w posiadaniu bardzo dużych złóż węgla, co sprawia, że jest to najtańszy surowiec energetyczny w naszym kraju.

Niewątpliwym problemem w użyciu energetyki konwencjonalnej są skutki dla środowiska przyrodniczego. Słusznie najczęściej wspomina się o emisji gazów cieplarnianych. Na skutek masowego spalania paliw kopalnych – węgla i ropy naftowej – wzrasta na świecie problem kwaśnych deszczy i efektu cieplarnianego.  Zmniejszenie ilości emisji CO2 powinno przyczynić się do spowolnienia globalnych zmian klimatu. Uwalniane tlenki azotu przyczyniają się do powstawania smogów, pogarszają widoczność, ograniczają nasłonecznienie powierzchni ziemi i przyczyniają się do niszczenia warstwy ozonowej. Oprócz tego podczas spalania paliw powstają pyły, które oprócz sadzy zawierają metale ciężkie niebezpieczne dla fauny.

Kolejną sprawą jest degradacja gleby przez nadmierne zakwaszenie i akumulacja substancji toksycznych dla roślin. Wpływ elektrowni na wodę sprowadza się zmniejszania zasobów wodnych, zmiany właściwości chemicznych i fizycznych oraz ekosystemu razem z zanieczyszczeniami w wyniku odprowadzania ścieków z elektrowni.

Zanieczyszczenia powietrza i zmiany klimatyczne  mają duży wpływ na zdrowie publiczne. Ekstremalne zjawiska pogodowe jak fale upałów są niebezpieczne szczególnie dla osób starszych i dzieci, którzy są wrażliwi na wysokie temperatury, a one dodatkowo wiążą się z zanieczyszczeniem ozonem w warstwie przyziemnej, a to z chorobami układów krążenia i oddechowego.

Wzrost temperatur powoduje susze i pożary lasów, co może pozbawić utraty dorobku i życia. Ponadto powietrze zostanie zanieczyszczone pyłem zawieszonym, a ludzie, którzy stracili bliskich, narażeni są na długotrwały stres. Inne negatywne skutki wyższych  temperatur i łagodniejszych zim to ekspansja kleszczy, komarów, przenoszących choroby zagrażające życiu (malaria, borelioza) na coraz to wyższe szerokości geograficzne. Zmiany klimatyczne nie sprzyjają także alergikom, przez przesuwanie się pór roku grożą im jednocześnie występujące alergeny i nasilenie ataków astmy.

Należy pamiętać też o powodziach, które zarówno jak pożary oprócz zniszczeń, odbierają życia i narażają ludzi na schorzenia psychiczne. Po drugie mogą przenosić chemikalia, które skażą tereny rolne, wodę pitną i mogą zostać przeniesione bezpośrednio do naszych układów pokarmowych.

Eksploatacja zasobów na obecnym poziomie ma dwa rodzaje poważnych konsekwencji:  proces pozyskiwania zasobów naturalnych powoduje ogromne szkody w środowisku i ma katastrofalne skutki dla wielu lokalnych społeczności, w których się znajduje.   Skala konsumpcji jest tak szybka, że zasoby się wyczerpują. Niektóre z nich mogą zacząć zanikać w życiu współczesnego pokolenia, inne przestaną się odnawiać.

Z roku na rok sytuacja surowcowa pogarsza się. W ciągu 50 lat wzrost był skokowy a w latach między 1970 a 2010 zużycie wzrosło trzykrotnie. Ilość konsumpcji surowców przypadającej na osobę drastycznie wzrósł i wciąż rośnie. Eksploatacja złóż staje się coraz cięższa i wymaga włożenia więcej energii oraz pieniędzy w wyniku tego, że poszukiwanego materiału jest coraz mniej. W tym przypadku rola może odwrócić się na niekorzyść- ilość energii potrzebna do wydobycia surowca będzie większa niż ta uzyskana ze złoża. Tym samym zabieg będzie nieopłacalny. Paliwa kopalne również się wyczerpują. Jeżeli zabraknie ropy naftowej czy węgla, nie będzie można zasilać urządzeń przemysłowych, telefonów czy samochodów- rzeczy użytku codziennego.

Ludzie powinni starać się dążyć do zminimalizowania użytku surowców, by ratować naszą planetę musimy rozważnie przystępować do działania, chociażby dążyć do zminimalizowania kupna produktów których nie potrzebujemy.

 

Nic więc dziwnego, że wspieranie odnawialnych źródeł energii kosztem tych nieodnawialnych staje się wspólnym celem polityki państw członkowskich UE i wszystkich innych nacji o wysokim poziomie gospodarczym. Jednym z działań Rady Unii Europejskiej na rok 2020 (z 2008) w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych było zwiększenie o 20% udziału energii ze źródeł alternatywnych, cel udało się to osiągnąć z naddatkiem, spadek emisji nastąpił głównie w sektorach energochłonnych i elektrowniach. Pozostaje jedynie oczekiwać, że problem zostanie przyjęty z należytą powagą i wkrótce większość energii będziemy czerpać ze źródeł odnawialnych, biorąc pod uwagę m.in. art. 68 ust. 4 Konstytucji RP: „Władze publiczne są zobowiązane do (…) zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska”.

 

Źródła:

  1. http://ekoswiat.eu/sposoby-pozyskiwania-energii/
  2. https://epodreczniki.pl/a/zrodla-energii-w-polsce/DZ9m3Dvd0
  3. https://www.eea.europa.eu/pl/sygna142y/sygnaly-2015/wywiad/zmiany-klimatu-a-zdrowie-czlowieka
  4. https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/eea-zgony-spowodowane-zla-jakoscia-srodowiska-9200.html
  5. http://surowce.igo.org.pl/
  6. http://elektroenergetyka.pl/upload/file/2008/4/elektroenergetyka_nr_08_04_e1.pdf
  7. https://www.consilium.europa.eu/pl/policies/climate-change/
  8. J. Michalak, ,,Wybrane aspekty oddziaływania elektrowni na środowisko”
  9. S. Urban, M. Dzikuć ,,Wpływ na środowisko wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach opalanych węglem kamiennym”
  10. M. Szlufik ,,Znaczenie i warunki rozwoju odnawialnych źródeł energii dla stanu środowiska naturalnego i zdrowia publicznego”