Na świecie korzysta się głównie z konwencjonalnych źródeł energii (73% światowej produkcji w 2019 r.), tj. węgiel, gaz ziemny, ropa naftowa, pierwiastki promieniotwórcze (energia jądrowa). Są to surowce nieodnawialne, czyli ograniczone i niemożliwe do odtworzenia w krótkim czasie. Odnawialnymi źródłami energii (OZE) są: wiatr, woda, Słońce, geotermia, biomasa, które stanowią ok. 26% światowej produkcji. Wytwarzanie energii elektrycznej z nurtu wody lub przepływu jest na drugim miejscu (15,6%). Państwa, które mają duże spadki terenu na rzekach lub przepływ na jeziorach, inwestują w elektrownie wodne, np. Norwegia. Kraje o dogodnej lokalizacji wiatrowej, np. Dania, stawiają farmy wiatrowe. Światowa produkcja energii z wiatru to ok. 5%. Energię słoneczną wykorzystuje się w 3%, a w Polsce jest to 1,4% (GUS 2019), co nie współgra z możliwościami jej pozyskania, bo promieniowanie słoneczne na Ziemi jest duże. Geotermia i biomasa stanowią najmniejszy odsetek wykorzystywanych zasobów energetycznych.  

Do produkcji energii najpopularniejsze są nieodnawialne źródła, które mają negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze oraz nie odtwarzają się w szybkim tempie. Pomimo złego wpływu tych surowców na otoczenie, są obecnie powszechnie używane w gospodarstwach domowych, transporcie i przemyśle. Zanieczyszczenia produkowane podczas spalania lub przeróbki tych surowców utrzymują się w atmosferze ziemskiej, np. w postaci smogu. Jest to mieszanina powietrza z szkodliwymi substancjami chemicznymi, tj. tlenki siarki, azotu, węgla, węglowodorów, sadzy, którym oddychamy. Smog utrzymuje się w atmosferze bardzo długo, a szczególnie podczas bezwietrznej pogody. Jak podaje Ministerstwo Środowiska (2015), największymi producentami pyłu zawieszonego PM10 są w 88% indywidualne systemy grzewcze budynków, ruch samochodowy (1,6%), przemysł (2%). Spalane kopaliny są źródłem 2/3 uwalnianych do atmosfery gazów cieplarnianych na świecie, w Europie jest to 78% (dane 2015 r.), tworząc powłokę, która ogranicza uwalnianie energii cieplnej do przestrzeni kosmicznej i prowadzi do podniesienia średniej temperatury na Ziemi. Kolejnym skutkiem spalania paliw kopalnych jest powstawanie kwaśnych deszczy, które zakwaszają zasoby wody, glebę oraz ograniczają rozwój roślin.  

Skutki zanieczyszczeń powietrza powinniśmy powiązać je ze złożonymi problemami fizycznymi, psychicznymi oraz skróceniem spodziewanej długości życia ludzi. Trujące związki w atmosferze zwiększają ryzyko zachorowania na raka płuc, choroby układu krążenia, obniżają odporność, nasilają alergie, powodują podrażnienie dróg oddechowych i oczu (Gładysz i inni, 2010). Ciągłe przebywanie w silnie zanieczyszczonym miejscu wpływa na nasz układ nerwowy, zaburzając koncentrację i pamięć. Kolejny skutek powinniśmy powiązać ze zmianami klimatycznymi, które prowadzą do ekstremalnych zjawisk pogodowych, co w efekcie powoduje powodzie, erozje, susze i pożary lasów. Przez niespodziewane fale upałów umiera więcej ludzi, a w związku z zanieczyszczeniem wody notuje się więcej przypadków chorób przenoszonych przez wodę i drobnoustroje zakaźne. Reasumując, obecnie musimy przygotowywać się na pogarszające się warunki rozwoju rolnictwa, leśnictwa, przemysłu, itd. Do tego dochodzą skutki zdrowotne obywateli najbardziej zanieczyszczonych lokalizacji, co wiąże się z obniżeniem jakości życia.  

Wiele państw korzysta z nieodnawialnych źródeł energii, jednak są one ograniczone ilościowo. Kraje, które uzależniły energetykę od paliw konwencjonalnych, np. Polska, mogą cierpieć z powodu spadku poziomu produkcji energii. Może to wpłynąć na zahamowanie rozwoju gospodarczego kraju i obniżenie jakości życia mieszkańców. Kurczące się zasoby kopalin, będą wpływały na wzrost cen tych produktów. Ograniczenia mogą prowadzić to do destabilizacji politycznej i zaognienia konfliktów. Eksploatacja jest coraz bardziej energochłonna i czasochłonna, co w kalkulacji ekonomicznej nie jest korzystne. Pod wydobycie trzeba przeznaczać coraz większe obszary, w niektórych krajach zdegradowane tereny zajmują 1/5 powierzchni państwa. Do wydobycia tego typu surowców zużywamy bardzo dużo wody, co zaburza równowagę hydrologiczną i powoduje deficyty. Przy okazji stosuje się szkodliwe chemikalia, które jeszcze bardziej zanieczyszczają glebę, wodę i powietrze. Przez opisany wyżej problem ogólnoświatowy, lokalne społeczności są zagrożone – ich zdrowie i jakość życia będzie stopniowo się pogarszała, możliwy jest nawet wzrost śmiertelności. 

Bokwa A., Oddziaływanie kwaśnych deszczy na środowisko przyrodnicze, Kraków, 2004, www.open.uj.edu.pl

Energia a zmiany klimatu, 2017, www.eea.europa.eu

Gładysz J., i in., Wpływ zanieczyszczenia powietrza na stan zdrowia i spodziewaną długość życia ludzi, Probl Hig Epidemiol 2010

GUS, Energia ze źródeł odnawialnych w 2019 r., 2020 

Krajowy Program Ochrony Powietrza do roku 2020, Ministerstwo Środowiska, Warszawa, 2015 

Kryzys klimatyczny zagraża polskiemu rolnictwu, 2021, www.chronmyklimat.pl 

Mokrzycki E., i in., Światowe zasoby surowców energetycznych – wnioski dla polski, Rynek Energii, 2008, Kraków 

Popkiewicz M., Kardaś A., Malinowski S., Efekt cieplarniany – jak to działa, 2015, www.naukaoklimacie.pl 

Światowa struktura produkcji wg źródeł i wielkość produkcji energii elektrycznej, 2019, www.geografia24.p

www.cieplosystemowe.pl 

www.ekologia.pl 

www.ekoswiat.eu 

www.naukaoklimacie.pl 

www.surowce.igo.org.pl