Ludzkość od początku istnienia jako  główne źródło energii wykorzystywała drewno oraz węgiel drzewny. Następnie pozyskiwano do celów energetycznych energię wodną oraz energię wiatru. W połowie XVIII w. zaczęto stosować węgiel kamienny jako źródło energii.  W II połowie XIX w., po odkryciu przez Łukasiewicza procesu rafinacji ropy naftowej i wynalezieniu lampy naftowej, znaczenie ropy jako źródła energii zaczęło szybko wzrastać.  Również  w II połowie XIX w.  wytwarzano gaz węglowy  do oświetlenia miast.  Na przełomie XIX i XX w.  wykorzystywano już energię elektryczną. Po I wojnie światowej – w Polsce i innych krajach – znaczenie paliw kopalnych zaczęło wzrastać, zwłaszcza ropy naftowej jako podstawowego źródła energii dla rozwijającego się transportu samochodowego. Po drugiej wojnie światowej gaz ziemny okazał się wszechstronnym surowcem wykorzystywanym w energetyce. W drugiej połowie XX wieku pojawiła się możliwość korzystania z energii jądrowej. Co prawda po katastrofie atomowej w Czarnobylu zaczęto postrzegać ją jako zagrożenie, ale wciąż  poszukiwane są nowe bezpieczne rozwiązania techniczne  reaktorów jądrowych .

Widzimy więc, że człowiek może uzyskiwać  energię zarówno ze źródeł odnawialnych, jak i nieodnawialnych. Do odnawialnych (czyli takich, których wykorzystywanie nie wiąże się z długotrwałym ich deficytem, ponieważ ich zasób odnawia się w krótkim czasie) należą: energia pozyskiwana z wiatru i wody (wód lądowych i ruchu wody morskiej – pływów), geotermalna, słoneczna oraz biomasa. Obecnie w niewielkim stopniu ludzkość, a szczególnie Polska  pozyskuje energię z zasobów odnawialnych. Przede wszystkim energię czerpiemy z nieodnawialnych źródeł. Nieodnawialne źródła energii wytwarzanej przez człowieka nie ulegają w krótkim okresie odtworzeniu i wyczerpują się bezpowrotnie. Są to surowce energetyczne takie jak węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, uran, torf, łupki i piaski bitumiczne. Mają one bardzo zły wpływ na środowisko przyrodnicze. Zanieczyszczają atmosferę dwutlenkiem węgla oraz tlenkami siarki i azotu, przyczyniają się do występowania smogu. Zanieczyszczają wody metalami ciężkimi, wymywanymi ze składowisk popiołu, zasalają rzeki wodami z kopalń. Czynniki te bywają niezwykle szkodliwe dla naszego środowiska. Niewłaściwe wykorzystywanie tej grupy energii może niszczyć nasze krajobrazy. Powstawanie odpadów – głównie skał wydobywanych wraz z węglem – oraz pyłu, zanieczyszcza przyrodę, przyczyniając się do obumarcia wielu gatunków fauny i flory. Skutkują też pogarszaniem się stanu zdrowia ludzi, zanieczyszczeniem wód, smogiem, topnieniem lodowców, wysokim zanieczyszczeniem środowiska, globalnym ociepleniem się klimatu, zmniejszaniem się ilości ozonu (tzw. dziura ozonowa), kwaśnymi opadami i kwaśnymi mgłami, problemami ze składowaniem odpadów oraz wysokim niebezpieczeństwem życia ludzkiego w czasie awarii np. elektrowni atomowej. Spalanie paliw kopalnych w elektrowniach wywołuje wiele negatywnych skutków, dlatego coraz częściej produkuje się energię ze źródeł będących alternatywą dla źródeł konwencjonalnych.

Jakość powietrza stanowi poważny problem dla społeczeństwa oraz środowiska. Zanieczyszczenie powietrza może powodować wiele chorób, związanych z  zaburzeniem układu oddechowego (zwiększone ryzyko zachorowania na raka płuc, choroby układu oddechowego m. in. astma, pylica) i układu krążenia (zawał serca, choroba niedokrwienna serca, niedotlenienie mózgu), zwłaszcza u dzieci i osób starszych i może prowadzić do przedwczesnych zgonów. Zanieczyszczenie powietrza może wywoływać podrażnianie oczu, błon śluzowych, gardła i nosa, problemy z pamięcią i koncentracją, stany depresyjne i lękowe, obumieranie komórek nerwowych. W dniach z wysokim stężeniem zanieczyszczeń w powietrzu jesteśmy zmęczeni i mniej wydajni.

Z każdym rokiem sięgamy po złoża, które zawierają coraz mniej poszukiwanego surowca i coraz trudniej je eksploatować. A to oznacza, że prowadzenie działań wydobywczych pochłania coraz więcej pieniędzy i energii. Dostępne zasoby paliw kopalnych (głównie ropy naftowej, ale też węgla) także się wyczerpują. Bez powszechnie dostępnej ropy nie będzie paliwa dla maszyn i nie będziemy mogli pozyskiwać tych surowców. Zabraknie materiałów koniecznych do produkcji np. urządzeń przemysłowych czy wiatraków i paneli słonecznych do produkcji energii odnawialnej. W przypadku paliw kopalnych im trudniej dostępne złoże, tym więcej pracy i energii trzeba włożyć w jego eksploatację. W pewnym momencie okaże się więc, że ilość energii niezbędna do wydobycia jest większa niż ta uzyskana ze złoża  i stanie się to nieopłacalne.

Bibliografia:

  1. Encyklopedia PWN, Świat Wiedzy
  2. „Oblicza geografii 2”- T. Rachwał, R. Uliszak, K. Wiedermann, P. Kroch
  3. „Teraz matura” – W. Błaszczykiewicz, O. Jerun, A. Wawrzkowicz
  4. Film „Nierówności społeczne na świecie”
  5.  Zielona planeta IX-X’2018 artykuł „Węgla nam nie zabraknie”-A. Mikłaszewski
  6. Zielona planeta I-II’2018 artykuł „Cała energia z OZE”-A. Mikłaszewski
  7. Zielona planeta V-VI’2018 artykuł „Polityka energetyczna państwa”-A. Mikłaszewski