Zadanie 1.2. Obecne sposoby wytwarzania energii i ich skutki dla środowiska 

Naszą wypowiedź podzieliliśmy na dwie części: problemy wytwarzania energii i własne spostrzeżenia dotyczące sposobów wykorzystania energii w miejscu zamieszkania i w okolicy. 

Wytwarzanie energii 

Energię ludzie produkują i wykorzystują w różnych postaciach: mechaniczną do pracy, cieplną do ogrzewania i najdoskonalszą postać, uniwersalną energię elektryczną. Niestety główny obecne sposób wytwarzania energii przez człowieka: spalanie paliw kopalnych, nie tylko bardzo obciąża środowisko, ale prowadzi do ograniczenia zasobów kopalin, wody oraz świeżego powietrza. 

Elektrownie i elektrociepłownie 

Energia elektryczna i ciepło produkowane są w wyniku spalania surowców kopalnych w kotle parowym i zamianę energii wewnętrznej pary na energię mechaniczną w turbinie, a potem na elektryczną w generatorze prądu. Ograniczona sprawność procesów spalania i przetwarzania energii powoduje, że znaczna część ciepła odprowadzana jest do środowiska. Do atmosfery ulatniają się związki siarki, azotu, pyłów, co powoduje smogkwaśne deszcze i przyczynia się do zmian klimatu na Ziemi. Globalne ocieplenie widać gołym okiem. To topnienie lodowców, podnoszenie się poziomu oceanów. Za kilka lat niektóre wyspy znikną z mapy świata. 

Sytuacja w Polsce 

Mamy własne zasoby węgla kamiennego i brunatnego oraz nowoczesne technologie ochrony atmosfery. Elektrownie  wodne, zwłaszcza szczytowo-pompowe stanowią naturalne źródło energii potrafią ją akumulować poprawiając pracę systemu energetycznego. Niestety brakuje większych zasobów energii wodnej, a budowanie tam na rzekach jest niezwykle kosztowne. Powoduje znaczną ingerencję w środowisko naturalne i konieczność przesiedlenia ludzi. 

Problemy regionów wiejskich. Nasze obserwacje 

Do tej pory wiedzę z dziedziny ochrony środowiska i oszczędzania energii czerpaliśmy głównie zobserwacji otoczenia i tego, z czym na co dzień spotykamy się w naszych rodzinach. W domach dużo, aostatnio coraz więcej, mówi się o oszczędzaniu energii elektrycznej i o konieczności inwestowania w energooszczędne ogrzewanie. 

Rodzice Kasi chcą wyprowadzić się na wieś, do małego, starego domu. Dom jest niedocieplony iogrzewany piecem węglowym. Rodzina chce żyć oszczędnie i w zgodzie ze środowiskiem. Mieszkają przecież w okolicach parku narodowego. Ujście Warty to siedliska ptactwa wodnego i zwierząt. Im tak samo jak ludziom należy się czyste powietrze. Nie chcemy dłużej przyczyniać się do zanieczyszczenia przyrody smogiem z dymiącego piecyka. Aby żyć oszczędnie i ekologicznie najlepszym rozwiązaniem będzie przejście na energię odnawialną. 

W swoim miejscu zamieszkania Paweł zauważył problem nie kontrolowanego spalania odpadów. W dni wolne od pracy smog nad wioską jest większy niż zwykle. Mieszkańcy w celu ogrzewania palą w piecach wszystkim, co mają pod ręką: stare meble, śmieci, plastik i tym podobne rzeczy. Jednym z powodów jest bieda. Zakup węgla na zimę jest coraz droższySkładowanie śmieci i wywóz odpadów sporo kosztują. Jeśli ich nie spalić, to trzeba segregować i zapłacić albo wywieźć do lasu. W lasach zamontowane  kamery. Oczywiście nasze wioski są monitorowane. Jesteśmy przekonani, że to nie stopień zamożności, tylko brak świadomości istniejącego zagrożenia. Może się wydawać, że jak raz, drugi zapalimy w piecu plastikiem albo meblami to nic się nie stanie. Toksyny wytwarzane ze spalania śmieci wdychamy zanieczyszczonym powietrzem. Te zaabsorbowane przez zwierzęta i rośliny wracają do naszego organizmu wraz z jedzeniem. 

Mateusz zwrócił uwagę na interesujący fakt. Nasz region, oprócz swoich walorów przyrodniczych jest centrum wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego. Lubuskie górnictwo znajduje się w malowniczych lasach, gdzie dokonywane są głębokie odwierty. Z tych odwiertów wraz z ropą i gazem ziemnym wypływa gorąca woda. Niestety jest ona bardzo zasiarczona i obecnie kopalnia wtłacza ją z powrotem do złoża bez wykorzystania ciepła gorącej wody. Choć energia geotermalna w Polsce szybko rozpowszechnia, nie wszędzie można ją pozyskać. Wymagane są wielkie nakłady inwestycyjne na budowę instalacji i ochronę rur przed korozją. 

Maciek zauważył, że nawet w naszym regionie można zaobserwować zmiany klimatyczne spowodowane suszą. Dokoła duże (Odra i Warta) i mniejsze rzeki, piękne jeziora, a w lasach i na polach coraz bardziej brakuje wody. To wpływa na urodzaj i ceny warzyw. W lasach usychają świerki i sosny. Nawet ulewne deszcze nie są w stanie złagodzić skutków długotrwałej suszy.  

Kacper obserwował lokalny transport. Poważnym źródłem zanieczyszczeń jest sposób wykorzystania energii w transporcie. Duży ruch drogowy na trasie do Berlina powoduje zagrożenie dla środowiska. Lokalna trasa kolejowa jest niezelektryfikowana. Kolej wyposażona w nowoczesne lokomotywy spalinowe ciągle jeszcze może wiele zrobić dla poprawy stanu środowiska. Najgorsze z zaobserwowanych przez nas zjawisk to cysterny wywożące ropę naftową wprost z lasów, z lokalnych odwiertów niezbyt odległych od szkoły. Ważnym problemem transportowym jest uregulowanie dużych rzek Odry i Warty, w pobliżu których mieszkamy i wykorzystane ich do transportu towarów masowych. 

Źródła wiedzy 

  1. Strony internetowe organizatorów konkursu i inne, których wymienienie wyczerpie limit znaków.
  2. Lasy dla ludzi, ludzie dla lasu, Wydawnictwo Lasy Państwowe, 2019. 
  3. Jakim powietrzem oddycham? Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2018.
  4. Własne obserwacje uczniów.