Odnawialne źródła energii (OZE) od nieodnawialnych różnią się tym, że nie szkodzą środowisku i są praktycznie niewyczerpalnePłynąca woda, wiatr czy słońce to odnawialne źródła energii, która przekształcana jest w energię elektryczną przy wykorzystaniu służących do tego celu urządzeń: elektrowni wodnych, turbin wiatrowych i paneli słonecznych.  

Do ilościowej oceny procesu wykorzystywania energii służy pojęcie efektywności energetycznej. Oznacza ona stosunek uzyskanych efektów wykorzystania energii (np. towarów, usług) do energii zużytej w tym procesie. Z oczywistych względów powinno się dążyć do uzyskania jak najwyższej efektywności energetycznej, co można uzyskać na wiele sposobów, na przykład poprzez separację termiczną budynku umożliwiającą zużycie mniejszej ilości energii do jego ogrzewania czy stosowanie energooszczędnych źródeł światła.Wyższa efektywność energetyczna osiągana jest dzięki wdrażaniu nowszych i wydajniejszych technologii lub przebiegów produkcyjnych. 

Skala stosowalności OZE w Polsce nie przedstawia się zbyt dobrze. Źródła odnawialne stanowią jedynie około 11% wszystkich używanych źródeł energii (w UE zajmujemy pod tym względem dopiero 21. miejsce), a energia dostępna na rynku dla odbiorców 80% pochodzi z elektrowni węglowychProcesy mające ten stan poprawić są wciąż nieliczne i niewystarczające. 

Czyste powietrze to program mający na celu walkę ze smogiem. Zjawisko powstawania smogu ma wiele źródeł, a podstawową przyczyną jest tak zwana niska emisja. Program „Czyste powietrze” jest pierwszą ogólnokrajową inicjatywą walki ze smogiem, aprowadzi go WFOŚiGW. Korzystając z oferowanego dofinansowania, można przeprowadzić termomodernizację budynków, która realizuje się np. poprzez wymianę stolarki okiennej, instalacje fotowoltaiczne, kolektory słoneczne, wykonywanie instalacji centralnego ogrzewania. Dodatkowo można przeprowadzić  audyt energetyczny wykazujący rzeczywiste zapotrzebowanie budynku na energię cieplną.  

Wsparcie finansowe mikroinstalacji OZE można przeznaczyć na:  

 wymianę starych pieców zasilanych paliwem stałym na ekologiczne źródła ciepła; 

 montaż lub modernizację instalacji centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej; 

 montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem energii; mikroinstalację fotowoltaiczną; 

 termomodernizację budynku; wymianę okien, drzwi i bram garażowych. 

Pojęcie niskiej emisji dotyczy szkodliwych gazów i płynów. Powstają one podczas spalania węgla w domowych piecach grzewczych i kotłowniach węglowych. Spaliny transportowe również w istotny sposób zanieczyszczają powietrze. W miejscowościach, gdzie ze względu na np. ukształtowanie terenu występuje utrudniony przepływ powietrza, niska emisja jest główną przyczyną powstawania smogu. Według szacunków z powodu chorób układów krążenia i oddechowego wywołanych zanieczyszczonym powietrzem umiera w Polsce aż 45 tys. osób rocznie.  

Emisja produktów spalania paliw stałych, ciekłych i gazowych do atmosfery ze źródeł emisji (emiterów) znajdujących się na wysokości nie większej niż 40 m to powód powstawania smogu. Wyróżnia się emisję komunikacyjną, emisję wynikającą z produkcji ciepła dla potrzeb centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz emisję przemysłową. Do produktów spalania wpływających na występowanie niskiej emisji można zaliczyć gazy: CO2, CO, SO2, NOX, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, np. benzo(a)piren oraz dioksyny, a także metale ciężkie (ołów, arsen, nikiel, kadm) i pyły zawieszone PM10, PM2,5. 

W celu zwiększenia skali stosowania OZE powstają nowe instrumenty zachęcające wytwórców energii elektrycznej do rozpoczynania i rozszerzania swojej działalności. Wprzypadku biogazowni oraz w instalacji wodnych można skorzystać z systemu wsparcia dla odnawialnych źródeł energii opartego na taryfach gwarantowanych (Feed in tariff – FIT) lub dopłatach do ceny rynkowej (Feed in premium – FIP). Innym modelem model  jest Net metering  opomiarowanie netto. Usługa ta dotyczy prosumentów, czyli wytwórców i jednocześnie konsumentów energii z mikroinstalacji fotowoltaicznej. Sprowadza się ona do określenia różnicy pomiędzy ilością energii zakupionej i ilością energii wytworzonej, czego konsekwencją jest otrzymanie opustu. Dzięki systemowi net meteringu nadwyżka wyprodukowanej energii może być magazynowana w sieci energetycznej przez rok, przy czym wysokość opustu zależod wydajności instalacji fotowoltaicznej: 

  • przy wydajności instalacji do 10 kW – opust wynosi 0,8 kWh za każdy 1 kWh wprowadzonej do sieci energii, 
  • przy wydajności instalacji powyżej 10 kW – opust wynosi 0,7 kWh za każdy 1 kWh wprowadzonej do sieci energii. 

Źródła wiedzy 

  1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Niska_emisja
  2. https://www.oze-biomar.pl/program-czyste-powietrze
  3. https://doradcatransakcyjny.pl/fit-fip-system-wsparcia-dla-biogazowni-hydroelektrowni/ 
  4. https://columbusenergy.pl/blog/net-metering-czyli-jak-dziala-system-opustow/ 

FOTOWOLTAIKA – ENERGIA PRZYSZŁOŚCI 

Dziedzinę nauki i techniki opisującą zjawisko fotowoltaiczne, czyli przetwarzanie tzw. promieni słonecznych na energię elektryczną, nazywamy fotowoltaiką. Ze względu na brak negatywnego wpływu na środowisko jest to jeden z najpopularniejszych, w obecnych latach, sposobów pozyskania i produkcji energii elektrycznej. 

Zjawisko fotowoltaiczne polega na tym, że na panele (będące ogniwem fotowoltaicznym) padają promienie słoneczne. Efekt fotowoltaiczny to proces zachodzący w półprzewodniku, jakim jest kryształ krzemu, polegający na oddziaływaniu elektronów i fotonów. Z uwagi na fakt, że zjawisko zachodzi wewnątrz półprzewodnika, określane jest mianem efektu fotowoltaicznego wewnętrznego. W ogniwie powstaje prąd stały, którego parametry zależą głównie od nasłonecznienia. Czynnikami wpływającymi na wysoką wydajność takiego rozwiązania  niewielka ilość zacienienia oraz odpowiednie położenie geograficzne. Czynniki ograniczające wydajność paneli to temperatura powietrza (im wyższa, tym mniejsza sprawność paneli), zanieczyszczenie i duże zacienienie. Korzystanie z energii elektrycznej, którą wytworzyła dana instalacja fotowoltaiczna, jest możliwe po przekształceniu prądu stałego na przemienny w inwerterze solarnym (tzw. falowniku/przemienniku częstotliwości). wyniku tego uzyskuje się prąd o parametrach odpowiednich do zasilania urządzeń powszechnego użytku – pralki, lodówki, kosiarki, itp.

Osoba, która posiada podpisaną umowę na zakup usługi dystrybucji i zakup energii elektrycznej oraz zdecydowała się na instalację paneli fotowoltaicznych o mocy max 50 kW, jak również korzysta z wytworzonej energii na własne potrzeby (np. w celu ogrzewania wody), nazywana jest prosumentem. W przypadku gdy instalacja prosumenta wyprodukuje więcej energii, niż wynosi aktualne zapotrzebowanie gospodarstwa domowegonadwyżka energii oddawana jest do sieci do której jest przyłączona, czyli do operatora systemu dystrybucyjnego. Taki model funkcjonowania powszechnie nazywany jest instalacją typu on-grid. Istotną cechą tej instalacji jest automatyczne wstrzymanie produkcji przy przerwach w dostawie energii elektrycznej od operatora systemu dystrybucyjnego. Alternatywnym rozwiązaniem do systemu on-grid jest system off-grid. W tym układzie instalacja fotowoltaiczna nie jest podłączona do sieci operatora systemu dystrybucyjnego, a nadwyżki wyprodukowanej energii magazynowane są w akumulatorach iwykorzystywane w dowolnym momencie przez właściciela instalacji. Jest to droższy typ instalacji od systemu on-gridale bardziej ekonomiczny. 

Pozyskana energia elektryczna z odnawialnego źródła energii jest taniaekologiczna i może być wykorzystywana na bieżąco. 

 Źródła wiedzy: 

  1. ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, 
  2. https://stiloenergy.pl, 
  3. https://fotowoltaikaonline.pl/efektywnosc