We współczesnym świecie trudno wyobrazić sobie życie bez energii elektrycznej i cieplnej, które są potrzebne każdej nowoczesnej gospodarce i ludziom w codziennym życiu. Produkcją oraz dystrybucją energii elektrycznej i cieplnej zajmuje się energetyka. Dzieli się ona na konwencjonalną (pozyskiwanie energii ze spalania paliw) i niekonwencjonalną (wykorzystującą źródła alternatywne).

Źródła, z których wytwarzana jest energia elektryczna i cieplna można podzielić na odnawialne i nieodnawialne. Obecnie większość energii uzyskuje się ze źródeł nieodnawialnych. Są to paliwa kopalne (stanowiące podstawę energetyki konwencjonalnej) takie jak węgiel kamienny i brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny oraz pierwiastki promieniotwórcze, m. in. uran.
WĘGIEL KAMIENNY I BRUNATNY – najpopularniejsze surowce energetyczne w Polsce i w Europie. Energia z węgla jest wytwarzana w elektrowniach cieplnych oraz elektrociepłowniach. Węgiel brunatny jest bardziej wilgotny i spopielony, jego kaloryczność jest najwyższa bezpośrednio po wydobyciu i transport na większe odległości jest niekorzystny.
ROPA NAFTOWA I GAZ ZIEMNY – bardzo ważne surowce energetyczne często występujące we wspólnych złożach. W wielu krajach ich wydobycie jest niewielkie i muszą być importowane z innych obszarów.
PIERWIASTKI PROMIENIOTWÓRCZE
są stosowane jako paliwo w elektrowniach jądrowych. Ten sposób pozyskiwania energii jest niskoemisyjny.

Pozyskiwanie energii ze źródeł nieodnawialnych jest bardzo wydajne i korzystne. Technologia ta jest znana ludziom od dawna. Surowce nieodnawialne są bardzo kaloryczne, a uzyskiwanie z nich energii jest dość tanie. Kopalnie i elektrownie są miejscem pracy wielu ludzi.
Niestety, wydobywanie surowców nieodnawialnych i wytwarzanie z nich energii ma dużo więcej skutków negatywnych. Przede wszystkim spalanie paliw kopalnych powoduje wydzielanie się do atmosfery zanieczyszczających ją tlenków węgla, siarki i azotu oraz pyłów, gazów i popiołów. W związku z tym stan powietrza jest bardzo zły, obumierają rośliny i giną zwierzęta.
Tlenki azotu i siarki są przyczyną kwaśnych opadów powodujących degradację roślinności, zakwaszenie gleb i wód oraz śnięcie ryb.
Elektrownie jądrowe pozostawiają radioaktywne odpady, które będą szkodliwe jeszcze przez tysiące lat, a awarie elektrowni powodują skażenie środowiska. Katastrofalny wpływ na przyrodę ma tworzenie odkrywkowych kopalni węgla. Powoduje to niszczenie rozległych krajobrazów. Powstawanie odwiertów ropy naftowej może przynieść jej groźny wyciek i zanieczyszczenie wód.
Spalanie paliw kopalnych przyczynia się do nasilenia efektu cieplarnianego, globalnego ocieplenia i stopniowej zmiany klimatu. Efekt cieplarniany jest wzmacniany przez wydzielanie zwiększonej ilości gazów cieplarnianych (głównie CO2, CH4 i N2O). Prowadzi to do podwyższenia temperatury na Ziemi i topnienia lodowców. Obniży się stan wód w rzekach oraz podwyższy poziom mórz i oceanów, zmieniając linie brzegową kontynentów.
Ocieplenie klimatu przyczynia się do zwiększenia intensywności anomalii i zjawisk pogodowych, przesunięcia stref klimatycznych i konieczności dostosowania się zwierząt do nowych warunków lub ich wymierania.

Produkcja energii z paliw kopalnych i wynikające z tego zmiany w przyrodzie wpływają niekorzystnie na społeczeństwo i zdrowie ludzi.
Powstawanie nowych kopalni powoduje niszczenie ogromnych obszarów i konieczność wysiedlania z nich ludzi.
W związku z podwyższeniem poziomu mórz i oceanów zalane zostaną obszary zamieszkiwane przez ok. 20% mieszkańców całego świata, zmuszając ich do opuszczenia tych miejsc.
Natomiast w innych miejscach nasilające się susze ograniczają dostęp do wody. Hamuje to rozwój rolnictwa i mieszkańcy muszą szukać nowych miejsc do zamieszkania.
Bardzo źle na zdrowie ludzi wpływają zanieczyszczenia powietrza wytwarzane przez elektrownie węglowe. Bardzo groźne dla ludzi są wydzielające się tlenki węgla, siarki i azotu oraz rtęć, a także powstający, unoszący się nad wieloma miastami smog. Przyczyniają się one do uszkodzeń lub chorób narządów układu krwionośnego, oddechowego i nerwowego oraz do nowotworów. Powodują także alergie, zaburzenia rozwojowe u dzieci i przedwczesne zgony.
Szkodliwe promieniowanie z awarii elektrowni atomowych powoduje choroby tarczycy i nowotwory.

Zasoby wszystkich źródeł nieodnawialnych wyczerpują się. Zasoby uranu oraz węgla kamiennego i brunatnego wystarczą ludziom na kilkaset lat. Gdy złoża się wyczerpują i konieczne jest wydobywanie z większych głębokości, staje się to nieekonomiczne. Z tego powodu, a także ze względu na negatywne skutki wykorzystywania paliw kopalnych na zdrowie i życie człowieka, ludzkość powinna szukać alternatywnych źródeł energii. Warto także poddawać różne przedmioty recyklingowi i oszczędzać energię, gdyż pozwoli to na mniejszą produkcję i dłuższe wykorzystywanie energii ze źródeł nieodnawialnych. Dobrym pomysłem jest sięganie po odnawialne źródła energii, wśród których możemy wymienić wiatr, wodę, promieniowanie słoneczne, wody termalne oraz biopaliwa.

Źródła:
Ekologia
Enerad
Blog energetyczny
EEA
HEAL – 1, 2, 3
E-podręczniki – 1, 2
Eko Świat