1. Odnawialne źródła energii (OZE) to źródła energetyczne, których wykorzystanie nie powoduje długotrwałego ich niedoboru (i się nie wyczerpują) ponieważ są szybko odnawiane. W przeciwieństwie do źródeł nieodnawialnych, nie zanieczyszczają środowiska, nie wyczerpują zasobów Ziemi ani nie wywołują globalnego ocieplenia.

Wyróżniamy 7 różnych odnawialnych źródeł energii:

  • Energia geotermalna
  • Energia biomasy
  • Energia słoneczna
  • Energia wodna
  • Energia wiatrowa
  • Energia hydrotermalna
  • Energia aerotermalna

W polskiej elektroenergetyce wciąż dominuje węgiel. Według Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) elektrownie zawodowe miały udział w wytwarzaniu energii elektrycznej w 2019 r. na poziomie 75,39%. Odnawialne źródła energii to jedynie 9,03%, a wkład zawodowych elektrowni wodnych wyniósł 1,55%.

Sytuacja w krajach sąsiedzkich UE i innych państwach świata
Wśród państw z Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), a więc nie tylko członków UE, występują znaczne różnice w udziale odnawialnych źródeł energii w całkowitej konsumpcji. Wysoki wynik Norwegii (ponad 72,75% w 2018 r.) wynika z bardzo wysokiego stopnia wykorzystania energetyki wodnej. Podobnie w Islandii (72,21%), gdzie hydroenergetyce towarzyszy wykorzystanie źródeł geotermalnych. Dania, o ponad 30-procentowym udziale OZE, ten poziom osiągnęła dzięki energetyce wiatrowej, głównie morskiej. Z kolei Portugalia zbliża się do wyznaczonego celu za pomocą elektrowni słonecznych. Najsłabsze rezultaty wśród krajów UE osiągnęły Polska (11,28% przy celu krajowym 15%), Irlandia (11,06% – cel 16%), Wielka Brytania (11,02% i 15%), Belgia (9,42% i 13%), Luksemburg (9,06% i 11%), Malta (7,98% i 10%) oraz Holandia (7,39% i 14%).
Największy postęp od 2005 r. Do 2018 r. Odnotowano w Danii (o prawie 21 punktów procentowych), Szwecji (ponad 14 p.p.), Finlandii (około 12,4 p.p.), Estonii (12,6 p.p.) oraz we Włoszech (10,1 p.p.).

„Mój prąd” – bezzwrotna dotacja do instalacji fotowoltaicznej
Ogłoszony w lipcu 2019 r. program „Mój prąd” może przyczynić się do założenia nawet 200 tys. nowych instalacji produkujących prąd ze słońca. Program jest skierowany do gospodarstw domowych, co oznacza, że mogą z niego korzystać wyłącznie osoby fizyczne. Przewidziane dotacje dotyczą inwestycji w przydomowe instalacje fotowoltaiczne o mocy od 2 do 10 kW.
Po złożeniu wniosku do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej można otrzymać dofinansowanie w wysokości 5 tys. złotych. W programie jest zapis, że dotacja nie może przekroczyć 50% wydatków na instalację fotowoltaiczną, w praktyce jednak całkowity koszt takiej inwestycji jest wyższy, nie ma więc dużego ryzyka niewykorzystania pełnej kwoty dotacji.
Dofinansowanie w ramach programu „Mój prąd” jest jednorazowe, bezzwrotne i nieopodatkowane. Przysługuje w ramach poniesionych kosztów związanych z zakupem i montażem instalacji fotowoltaicznych (uwaga: dotacja nie obejmuje kupna kolektorów słonecznych, których przeznaczeniem jest ogrzewanie wody lub budynku).

Innym z dofinansowań jest Program Agroenergia – dofinansowanie do fotowoltaiki dla rolników. Wysokość dofinansowania jest zależna od mocy instalacji. Od 10 do 30 kW można otrzymać 20% kosztów całej instalacji ale nie więcej niż 15 000 zł. Od 30 do 50 kW można otrzymać 13% kosztów całej instalacji ale nie więcej niż 20000 zł

Można też skorzystać z ulgi termoizolacyjnej sięgającej nawet do 53 tys. zł. Ulga termomodernizacyjna przysługuje podatnikowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na którym zamontowano nową instalację fotowoltaiczną. Aby z niej skorzystać, należy posiadać dokumenty (faktury) potwierdzające wydatki na ten cel – na podstawie ich wysokości ustalana jest kwota zwrotu z tytułu ulgi – maksymalnie wynosi ona 53000 zł- w zależności od tego, w którym przedziale skali podatkowej się znajdujemy.
Ulga termomodernizacyjna dotyczy każdego podatnika z osobna, więc jeśli podatnicy pozostający w związku małżeńskim mają wspólnotę majątkową, wysokość zwrotu wzrasta do 106 tys. zł. Należy jednak pamiętać, że jeśli dostaliśmy dotację na panele fotowoltaiczne z programu „Mój prąd”, to kwota przedstawiona do odliczenia od podatku w ramach ulgi termomodernizacyjnej będzie pomniejszona o jej kwotę.
– Dzięki ubiegłorocznym zmianom w prawie, wprowadzającym ulgę termomodernizacyjną oraz Program „Mój Prąd”, poziom dopłat i dofinansowań związanych z uruchomieniem własnej instalacji fotowoltaicznej jest wyjątkowo wysoki. Dzięki temu instalacje zwracają się dużo szybciej, bo już w ciągu 5-7 lat.

„Program Czyste Powietrze” to program którego celem jest zmniejszenie lub uniknięcie emisji szkodliwych pyłów do atmosfery. Program ma za zadanie wymianę starych pieców i kotłów na bardziej ekologiczne źródła ciepła oraz pomaga w modernizacji efektywnego zarządzania energią. Te działania nie tylko mają chronić środowisko ale także zmniejszyć zużycie energii.

2. Osoby kupujące panele fotowoltaiczne jako prosumenci; osoby zaangażowane w tworzenie energii elektrycznej jak i osoby z niej korzystające (słowo pochodzi od wyrazów: producent i konsument) muszą wiedzieć o:  

  • Wydajności instalacji fotowoltaicznych 

 Instalacji fotowoltaicznej sprzyja położenie jej na stronie południowej dzięki czemu dostaje najwięcej światła. Mniej wydajnie (koło 20%) będą pracować na stronie zachodniej lub wschodniej, ale i tak można oszczędzić w porównaniu położenia paneli fotowoltaicznych na stornie północnej dachu. Panele na stronie wschodniej, zachodniej będą mniej efektywne, ale jeśli dokupi się ich kilka więcej będą produkować tyle energii co na stronie południowej. Najlepszym kątem położenia systemu solarnego jest kąt równy szerokości geograficznej miejsca, w którym się znajdują, ale kąt 30 lub 40 stopni będzie również wydajnie działał. Musimy także odpowiednio dobrać moc instalacji; najlepiej skorzystać z wyliczeń fachowców z tej branży, by instalacja zapewniała dostęp do zrównoważonych dostaw energii. Ważny jest odpowiedni montaż i konserwacja instalacji dla jej wydajności. Mimo, że z instalacji fotowoltaicznej można korzystać cały rok to jednak latem widzimy ich największą efektywność (nasłonecznienie), a najlepszą temperaturą dla instalacji jest 25 stopni Celsjusza.

  • Zasadach działania fotowoltaiki   

Efekt fotowoltaiczny polega na pochłonięciu przez ogniwa promieni słonecznych z fotonami dzięki czemu energia promieniowania słonecznego oddziałuje na pół przewodnik, którym najczęściej jest krzem. Elektrony zostają wybite w skutek czego tworzy się dziura elektronowa. Elektron, który przejął energię fotonu przechodzi w stan wzbudzenia, co można modelowo przedstawić w ten sposób, że porusza się w przeciwnym kierunku do powstałej dziury elektronowej. Dochodzi do rekombinacji.  W reakcji tej powstają pary: dziura i elektron. Na skutek różnicy potencjałów i przepływu cząstek w złączu powstaje napięcie. To reakcja zachodząca w tak zwanym złączu p-n na skutek działania promieni słonecznych. Powstały dzięki efektowi fotowoltaicznemu prąd stały inwerter (falownik) zamienia na prąd zmienny. 

  • O wyborze pomiędzy systemem on-grid, a off-grid 

System on-grid zbudowany jest paneli fotowoltaicznych, liczników, które informują o produkcji i zużyciu energii, przyłączy do sieci, zabezpieczeń oraz inwertera. Zmieniona przez inwerter energia stała na zmienną jest przeznaczona do bieżącego użytku. Naddatki energii trafiają do zakładu energetycznego; jest tam przechowywana. Za przechowanie tej energii płacimy” 20% (instalacja do 10 kW) lub 30%  (instalacja od 10 do 40 kW) całej przesłanej energii. 

W typie off-grid nadwyżka pozyskiwanej energii nie trafia do zakładu energetycznego. Budowa instalacji jest taka sama jak w on-grid, ale wyposażona jest w dodatkowe akumulatory pozwalające na magazynowanie energii, która nie została zużyta na bieżące potrzeby. Plusem tego typu instalacji jest możliwość przechowywania energii i skorzystania z niej w dowolnym momencie. W przypadku, gdy nie planujemy odcięcia się od zewnętrznego dostawcy, a generowana energia użytkowana jest okresowo, zasadne będzie skorzystanie z instalacji fotowoltaicznej on-grid. Jeżeli natomiast priorytetem jest zapewnienie sobie niezależności lub z przyczyn ekonomicznych podłączenie do zewnętrznego dostawcy jest utrudnione, wówczas możemy zdecydować się na system off-grid. 

Powyższe opisy pokazują, że dobrze zainstalowane odnawialne źródła energii mogą przynieść korzyści.